Δεν πρέπει να συγχέουμε όμως την επαγγελματική εξουθένωση με το άγχος.
Το άγχος αφορά τη συνθήκη του να έχουμε πάρα πολλά να διαχειριστείτε, πάρα πολλές ευθύνες, πάρα πολλές ώρες εργασίας. Η επαγγελματική εξουθένωση είναι το αντίθετο. Συνήθως αισθανόμαστε ότι δεν έχουμε αρκετά -δεν έχουμε αρκετά κίνητρα, δεν έχουμε αρκετή ενέργεια, δεν μας φροντίζουν αρκετά.
Αντίστοιχου τύπου σύγχυση μπορεί να προκύψει και αναφορικά με την κατάθλιψη όταν αυτή παρερμηνεύεται σαν εξουθένωση. Ορισμένα συμπτώματα που σχετίζονται με την κατάθλιψη, όπως η εξάντληση και η δυσκολία διεκπεραίωσης καθηκόντων, μπορούν να «μεταμφιεστούν» σε σύνδρομο burn-out. Στις περισσότερες περιπτώσεις, η επαγγελματική εξουθένωση σχετίζεται με την εργασία και δεν επηρεάζει την καθημερινή μας ζωή. Η κατάθλιψη, από την άλλη πλευρά, επηρεάζει κάθε πτυχή της καθημερινότητάς μας με επίμονα συναισθήματα απελπισίας, αναξιότητας ή αδυναμίας.
Ειδικά σε περιπτώσεις μειωμένης αυτοεκτίμησης, μη ρεαλιστικών προσδοκιών στον εργασιακό χώρο ή αδυναμίας αντιμετώπισης στρεσογόνων παραγόντων, υπάρχει αυξημένος κίνδυνος εμφάνισης του εν λόγω συνδρόμου. Το ίδιο ισχύει και στην περίπτωση μεγάλου φόρτου εργασίας, όταν υπάρχουν συγκρούσεις στο εργασιακό περιβάλλον ή οι απολαβές είναι μειωμένες.
Ποια είναι τα 5 στάδια του συνδρόμου burn-out;
Η επαγγελματική εξουθένωση δεν εμφανίζεται ξαφνικά. Αντίθετα, οι σκέψεις, τα συναισθήματα και οι ενέργειές μας εξελίσσονται μέσα από μια σειρά σταδίων. Τα αρχικά στάδια μπορεί να μη φαίνονται πολλά αλλά ενδεχομένως τελικά να οδηγήσουν σε μια φάση συνήθειας, η διάρκεια της οποίας δυσκολεύει την εκτέλεση των επαγγελματικών μας καθηκόντων.
Περίοδος «μέλιτος»
Όπως η φάση του μήνα του μέλιτος σε έναν γάμο, το στάδιο αυτό χαρακτηρίζεται από ενέργεια και αισιοδοξία. Είτε πρόκειται για την έναρξη ενός νέου επαγγελματικού βήματος είτε για τη διαχείριση μιας νέας εργασιακής συνθήκης, είναι σύνηθες να βιώνουμε ένα αίσθημα ικανοποίησης, το οποίο οδηγεί σε περιόδους παραγωγικότητας και στην ικανότητα να αξιοποιείτε τη δημιουργική σας πλευρά.
Έναρξη της φάσης του στρες
Η φάση του μέλιτος φθίνει και αρχίζουμε να βιώνουμε άγχος. Δεν είναι κάθε δευτερόλεπτο της ημέρας μας αγχωτικό αλλά οι στιγμές κατά τις οποίες το άγχος μάς κυριεύει είναι πιο συχνές και πιο έντονες. Στην αρχή αυτού του σταδίου, καλό είναι να προσέξουμε τυχόν σωματικά ή ψυχικά σημάδια. Μπορεί να αρχίσουμε να χάνουμε πιο εύκολα τη συγκέντρωσή μας ή να είμαστε λιγότερο παραγωγικοί κατά τη διεκπεραίωση εργασιών. Σωματικά, αρχίζει να εμφανίζεται κόπωση, καθιστώντας πιο δύσκολο το να κοιμηθούμε ή να απολαύσουμε δραστηριότητες εκτός εργασίας.
Φάση χρόνιου στρες
Φτάνουμε σε ένα σημείο κατά το οποίο το άγχος γίνεται πιο επίμονο ή ακόμα και χρόνιο. Καθώς η εξωγενής πίεση αυξάνεται, το άγχος είναι πιθανό να επηρεάζει σταθερά την εργασία μας. Παραδείγματα περιλαμβάνουν αίσθημα απάθειας, μη έγκαιρη ολοκλήρωση της εργασίας, καθυστέρηση στη δουλειά ή αναβλητικότητα κατά τη διάρκεια εργασιών. Σε κοινωνικό επίπεδο, μπορεί να αποτραβηχτούμε από τις συνήθεις συζητήσεις που σχετίζονται με την εργασία. Σε άλλες περιπτώσεις, ενδεχομένως να θυμώσουμε και να ξεσπάσουμε σε συναδέλφους. Δεν είναι λίγες οι φορές που αυτά τα συναισθήματα μεταφέρονται στο σπίτι και υπάρχει πιθανότητα να επηρεάσουν τις σχέσεις με τους φίλους και την οικογένεια.
Φάση εξουθένωσης
Η φάση αυτή ξεκινά όταν δεν είναι σπάνιες οι φορές που φτάνουμε στα όριά μας και δεν μπορείτε πλέον να λειτουργούμε όπως θα κάναμε υπό φυσιολογικές συνθήκες. Τα προβλήματα στη δουλειά αρχίζουν να μας προκαλούν εμμονή. Κατά καιρούς, μπορεί επίσης να αισθανόμαστε μουδιασμένοι και να βιώνουμε ακραία αυτοαμφισβήτηση. Τα σωματικά συμπτώματα γίνονται έντονα, οδηγώντας σε χρόνιους πονοκεφάλους, στομαχικές διαταραχές και γαστρεντερικά προβλήματα. Οι φίλοι και τα μέλη της οικογένειας μπορεί επίσης να παρατηρήσουν αλλαγές στη συμπεριφορά μας.
Φάση μονιμοποίησης της εξουθένωσης
Αν δεν αντιμετωπιστεί, το σύνδρομο του burn-out μπορεί να γίνει μέρος της καθημερινότητάς μας και τελικά να οδηγήσει σε άγχος ή κατάθλιψη. Μπορεί επίσης να αρχίσουμε να βιώνουμε χρόνια ψυχική και σωματική κόπωση η οποία μας εμποδίζει να εργαστούμε. Γίνεται ορατό το ενδεχόμενο να θέσουμε σε κίνδυνο τα εργασιακά μας κεκτημένα ή την ενδεχόμενη ανέλιξή μας.
sosiatroi.gr