Ντία Γεωργάκη *
Η ενήλικη ζωή είναι κυρίως μια «φάση αιχμής», κατά την οποία καλούμαστε να διαχειριστούμε τις συνεχόμενες ανάγκες της εργασίας, της φροντίδας των παιδιών, της συντροφικής μας σχέσης, των ηλικιωμένων συγγενών, των κοινωνικών μας δεσμών.
Παρόλο που ζούμε σε μια κοινωνία που έχει κανονικοποιήσει πολλές ανισορροπίες, οι άνθρωποι συνήθως επιθυμούμε και επιδιώκουμε την ισορροπία. Εξάλλου, η απουσία της στους πιο πάνω τομείς μπορεί να δημιουργήσει προβληματικές καταστάσεις, όπως: κακή σωματική και ψυχική υγεία, παραμέληση σημαντικών σχέσεων, μειωμένη απόδοση στα καθήκοντα της εργασίας και τις ανάγκες του σπιτιού, συνεχές στρες λόγω έλλειψης χρόνου, κόπωση και ευερεθιστότητα, μια γενική αίσθηση ότι η ζωή μας προσπερνάει.
Η ισορροπία όμως δεν είναι μια σταθερή κατάσταση που μπορούμε να κατακτήσουμε κάποια στιγμή και να διατηρήσουμε για πάντα. Πρόκειται περισσότερο για μια δυναμική διαδικασία την οποία χρειάζεται να επανα-διαπραγματευόμαστε ανά διαστήματα, καθώς οι συνθήκες, οι ανάγκες και οι επιθυμίες μας αλλάζουν συνεχώς.
Μια πρόσκληση είναι να «πλέουμε» σε αυτή τη δυναμική διαδικασία εξισορρόπησης με μια στάση ενσυνειδητότητας (mindfulness), δηλαδή με πλήρη παρουσία στην κάθε στιγμή, παρατηρώντας την εμπειρία μας χωρίς κρίση. Η στάση αυτή είναι ζωτικής σημασίας για την ψυχική και συναισθηματική μας υγεία, τη συνειδητοποίηση των αναγκών και των ορίων μας και την πρόληψη της εξουθένωσης.
ΧΡΗΣΙΜΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ:
Η ενσυνείδητη αναπνοή και ο διαλογισμός μπορούν να μειώσουν σημαντικά τα επίπεδα άγχους, να ενισχύσουν τη συναισθηματική ρύθμιση και να βελτιώσουν τη συγκέντρωση. Συμβάλλουν στη δημιουργία μιας σαφούς διάκρισης μεταξύ εργασίας και προσωπικού χρόνου, επιτρέποντάς μας να απομακρυνθούμε από την εργασία όταν είμαστε στο σπίτι και το αντίθετο.
Πρακτικές όπως η ανίχνευση σώματος μάς βοηθούν να αποκτήσουμε μεγαλύτερη επίγνωση των σωματικών αισθήσεων και να απελευθερώσουμε την ένταση που είναι αποθηκευμένη στο σώμα. Αυτό προάγει τη χαλάρωση και μπορεί να αποτρέψει τη διάχυση του εργασιακού άγχους στην προσωπική ζωή.
Η ενσυνειδητότητα μάς ενθαρρύνει να συμμετάσχουμε πλήρως σε ό,τι κάνουμε, είτε πρόκειται για εργασία είτε για δραστηριότητες με την οικογένεια μας. Αυτή η εστίαση στην παρούσα στιγμή ενισχύει την παραγωγικότητα και την ποιότητα των αλληλεπιδράσεων.
Η ενσυνειδητότητα μάς διδάσκει να παρατηρούμε τις σκέψεις και τα συναισθήματά μας χωρίς κριτική. Αυτό βοηθά στη μείωση των συναισθηματικών επιπτώσεων του εργασιακού άγχους και των προσωπικών συγκρούσεων, καλλιεργώντας μια ισορροπημένη και συμπονετική προσέγγιση για τον εαυτό μας και τους άλλους.
Η ενσυνειδητότητα μάς ενθαρρύνει να αναγνωρίσουμε τα προσωπικά μας όρια. Αυτή η αναγνώριση είναι απαραίτητη για την αποτελεσματική επικοινωνία των ορίων στους άλλους, αλλά και για τον καθορισμό ορίων γύρω από τις ώρες εργασίας και τον προσωπικό χρόνο, διασφαλίζοντας ότι οι εργασιακές ευθύνες δεν κατακλύζουν την προσωπική μας ζωή.
Με την ενσωμάτωση της ενσυνειδητότητας στην καθημερινότητά μας, μπορούμε να αναπτύξουμε μια μεγαλύτερη αίσθηση παρουσίας, να μειώσουμε το άγχος και να δημιουργήσουμε μια πιο αρμονική και ειρηνική συνύπαρξη των διαφόρων πτυχών της ζωής μας.
ΕΙΡΗΝΗ
Νομίζεις ότι η ειρήνη χρειάζεται ένα τέλος στον πόλεμο;
Ή οι τίγρεις να τρώνε μόνο λαχανικά;
Μήπως η ειρήνη χρειάζεται την απουσία από το αφεντικό σου, το σύζυγό, τον εαυτό σου;
Πιστεύεις ότι η ειρήνη θα έρθει σε κάποιο άλλο μέρος από ότι εδώ;
Σε κάποια άλλη στιγμή από το τώρα;
Σε κάποια άλλη καρδιά από τη δική σου;
Ειρήνη είναι αυτή η στιγμή, χωρίς κρίση.
Αυτή η στιγμή στο χώρο της καρδιάς όπου τα πάντα, όσα υπάρχουν, είναι ευπρόσδεκτα.
Ειρήνη είναι αυτή η στιγμή, χωρίς τη σκέψη ότι τα πράγματα
Θα έπρεπε να είναι διαφορετικά
Ότι θα έπρεπε να αισθάνεσαι κάτι άλλο
Ότι η ζωή σου θα έπρεπε να ξεδιπλωθεί σύμφωνα με τα σχέδιά σου.
Ειρήνη είναι αυτή η στιγμή χωρίς κρίση.
Αυτή η στιγμή στο χώρο της καρδιάς
Όπου τα πάντα, όσα υπάρχουν, είναι ευπρόσδεκτα.
Dorothy Hunt
Kabat-Zinn, Jon. (2013). Full catastrophe living : using the wisdom of your body and mind to face stress, pain, and illness. New York: Bantam Books.
Woods, S. L., & Rockman, P. (2021). Mindfulness-based stress reduction: Protocol, practice, and teaching skills. New Harbinger Publications, Inc.
*ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ, BSC, MA ΚΛΙΝΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΕΙΔΙΚΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΥΤΡΙΑ